Ostatnie doniesienia ze Zgierza zszokowały opinię publiczną. Dyrektor jednej ze szkół zdecydował o umieszczeniu kamer monitoringu bezpośrednio nad kabinami toalet 🚽‼️
Choć szkoła tłumaczy to walką z wandalizmem i paleniem papierosów, prawo mówi jasno:

są granice, których przekraczać nie wolno.

O sprawie szeroko donosiły media, m.in. TVP i TVN.

⚖️ Co na to prawo oświatowe?

Zgodnie z art. 108a Prawa oświatowego, monitoring można wprowadzić wyłącznie, gdy jest to niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa uczniów i pracowników lub ochrony mienia (art. 108a ust. 1). Decyzja należy do dyrektora, ale musi on pamiętać o zasadzie minimalizacji danych.
Monitoringu nie wolno instalować byle gdzie. Co więcej, ustawa wyraźnie wyłącza niektóre części budynku spod „zwykłego” nadzoru (art. 108a ust. 2 PrOśw).

🛑 Toaleta to strefa prywatności

Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO) wielokrotnie podkreślał, że monitoring w łazienkach, szatniach czy przebieralniach jest co do zasady niedopuszczalny. Takie działania naruszają godność oraz prawo do prywatności uczniów, które jest chronione konstytucyjnie. W ubiegłym roku ➡️Prezes UODO występował w tej sprawie do MEN.
Tylko w wyjątkowych sytuacjach monitoring w takich miejscach może się pojawić. Jednak warunki są bardzo rygorystyczne. Trzeba m.in. zastosować techniki, które całkowicie uniemożliwiają rozpoznanie osób przebywających w tych pomieszczeniach. Rejestracja wizerunku dziecka w kabinie toaletowej jest więc rażącym naruszeniem tych zasad.

📋 Procedura, której nie wolno pominąć

Dyrektor nie może zainstalować kamer „po cichu”. Przed wprowadzeniem monitoringu musi:
  • Uzyskać zgodę organu prowadzącego szkołę 🏫
  • Przeprowadzić konsultacje z radą pedagogiczną, radą rodziców i samorządem uczniowskim 👥
  • Ogłosić zamiar uruchomienia kamer co najmniej 14 dni wcześniej.

🕒 Przechowywanie danych i oznaczenia

Nagrania z monitoringu nie mogą być przechowywane w nieskończoność. Maksymalny czas to 3 miesiące. Po tym terminie szkoła musi skasować dane, chyba że stanowią dowód w toczącym się postępowaniu.
Każda osoba wchodząca do szkoły musi wiedzieć, że jest nagrywana. Teren należy oznaczyć w sposób widoczny i czytelny za pomocą tablic lub znaków graficznych ⚠

Ważne:

Pamiętajmy, że uczniowie – nawet małoletni – również mają prawo do ochrony dóbr osobistych, w tym swojej godności i prywatności. Stosownie do okoliczności, dyrektor szkoły lub organ prowadzący szkołę mogą zostać np. pozwani przez uczniów przed sąd cywilny. W świetle orzecznictwa sądowego:

… już samo utrwalenie wizerunku osoby bez jej zgody jest naruszeniem dóbr osobistych w płaszczyźnie art. 23 k.c. i 24 k.c. (➡️wyrok SA w Gdańsku z 30.10.2019 r., V ACa 440/19).

💡 Podsumowanie

Bezpieczeństwo w szkole jest priorytetem, ale nie nie kosztem intymności najmłodszych. Monitoring ma chronić, a nie nadzorować każdy krok ucznia, zwłaszcza w miejscach tak prywatnych jak toalety. Jeśli widzisz naruszenia, masz prawo reagować i pytać o podstawę prawną takich działań!