🧾 Zmiany w prawie oświatowym 2026: FAQ + checklista

Uwaga! Już za niecałe dwa tygodnie wchodzi w życie kolejna nowelizacja ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Zdecydowanie powinna ona zainteresować wszystkich Klientów Kancelarii, którzy prowadzą lub chcą prowadzić przedszkola, szkoły i placówki publiczne. Oto krótki przegląd problemów, do których odnoszą się nowe przepisy.

❓ Czego dotyczą nowe przepisy?

🏫 Nowe typy i definicje szkół

  • Doprecyzowano katalog szkół podstawowych i ich oddziałów.
  • Wprowadzono definicję szkoły podstawowej dwujęzycznej.
  • Szkoły te obejmują tylko klasy VII–VIII.
  • Muszą być powiązane z liceum lub technikum dwujęzycznym.

🏛️ Kompetencje samorządów

  • Gminy prowadzą większość szkół podstawowych.
  • Powiaty odpowiadają za szkoły ponadpodstawowe i specjalne.
  • Rozszerzono katalog zadań przypisanych jednostkom samorządu.

🔄 Przejęcie szkoły przez inny podmiot

  • Możliwe przy przejściu właściciela na emeryturę lub rentę.
  • Wymagana opinia organu nadzoru pedagogicznego.
  • Nowy podmiot przejmuje zobowiązania szkoły.

🌍 Szkoły dwujęzyczne

  • Zakaz tworzenia klas wstępnych w określonych szkołach.
  • Wprowadzono zasady rekrutacji do szkół podstawowych dwujęzycznych.
  • Kandydat musi zdać test predyspozycji językowych.

🗺️ Obwody szkół

  • Obwód ustala się uchwałą.
  • Każdy uczeń przypisany do jednej szkoły.
  • Niektóre szkoły nie mają obwodów, np. dwujęzyczne i sportowe.

🏫 Likwidacja szkół – nowe zasady

  • Likwidacja możliwa tylko z końcem roku szkolnego.
  • Trzeba zapewnić uczniom kontynuację nauki.
  • Wymagana opinia kuratora oświaty.
  • Obowiązkowe konsultacje z rodzicami i uczniami.

📢 Procedura likwidacji

  • Minimum 6 miesięcy na zawiadomienie stron.
  • Obowiązek publikacji informacji i analiz.
  • Możliwość zgłaszania uwag przez mieszkańców.
  • Wymagane spotkania konsultacyjne.

📚 Organizacja szkół

  • Obowiązkowe łączenie szkół podstawowych dwujęzycznych w zespoły z określonymi typami szkół ponadpodstawowych.
  • Często potrzebna opinia kuratora.
  • Uproszczono niektóre procedury tworzenia zespołów.

🧑‍🏫 Dyrektor szkoły

  • Dyrektorem może być osoba niebędąca nauczycielem.
  • Wymagana opinia organu nadzoru pedagogicznego.

🏢 Wykorzystanie budynków szkolnych

  • Można realizować inne zadania publiczne w szkołach.
  • Np. opieka nad dziećmi, zdrowie, kultura.
  • Warunek: brak negatywnego wpływu na uczniów.

🍽️ Opieka i warunki dla uczniów

  • Szkoły zapewniają jeden ciepły posiłek dziennie.
  • Posiłki są dobrowolne i odpłatne.
  • Możliwość dodatkowego podwieczorku.

🎒 Świetlica szkolna

  • Dostosowanie zajęć do potrzeb uczniów.
  • Małe szkoły mogą objąć opieką dzieci z przedszkola.
  • Godziny ustala dyrektor na wniosek rodziców.

📊 Inne zmiany

  • Doprecyzowano zasady zakładania szkół.
  • Wprowadzono obowiązek składania oświadczeń co 5 lat.
  • Uporządkowano przepisy dotyczące dokumentacji szkół.

⚖️ Przepisy przejściowe

  • Dotychczasowe obwody szkół pozostają ważne.
  • Stare postępowania prowadzi się według nowych zasad.
  • Część zmian stosuje się dopiero od kolejnego roku szkolnego.

✅ Co to oznacza dla klientów kancelarii?

  • Więcej formalności przy likwidacji szkoły.
  • Nowe możliwości prowadzenia szkół przez inne podmioty.
  • Większa rola kuratora oświaty.
  • Nowe zasady dla szkół dwujęzycznych i rekrutacji.

CHECKLISTA – obowiązki dla samorządu

🏫 Likwidacja szkoły

  • ☐ Zapewnij uczniom miejsce w innej szkole
  • ☐ Przygotuj analizy uzasadniające likwidację
  • ☐ Podejmij uchwałę o zamiarze likwidacji
  • ☐ Powiadom rodziców i kuratora (min. 6 miesięcy wcześniej)
  • ☐ Opublikuj dokumenty w BIP
  • ☐ Umożliw zgłaszanie uwag (min. 14 dni)
  • ☐ Zorganizuj konsultacje z rodzicami i uczniami
  • ☐ Uzyskaj opinię kuratora oświaty

🔄 Przejęcie prowadzenia szkoły

  • ☐ Uzyskaj opinię nadzoru pedagogicznego
  • ☐ Zmień umowę o prowadzenie szkoły
  • ☐ Ustal przejęcie zobowiązań
  • ☐ Zabezpiecz ciągłość funkcjonowania szkoły

🗺️ Ustalanie obwodów szkół

  • ☐ Przygotuj uchwałę o obwodzie szkoły
  • ☐ Określ dokładne granice (ulice / miejscowości)
  • ☐ Zapewnij brak nakładania się obwodów
  • ☐ Uzyskaj opinię kuratora (w wymaganych przypadkach)

🏫 Organizacja sieci szkół

  • ☐ Sprawdź możliwość łączenia szkół w zespoły
  • ☐ Uzyskaj wymagane opinie organów
  • ☐ Oceń wpływ zmian na zarządzanie szkołami

🧑‍🏫 Zarządzanie szkołą

  • ☐ Możesz powołać dyrektora spoza kadry nauczycielskiej
  • ☐ Uzyskaj opinię nadzoru pedagogicznego

🏢 Wykorzystanie budynków szkolnych

  • ☐ Sprawdź wpływ na warunki nauki
  • ☐ Uzyskaj opinię kuratora
  • ☐ Zapewnij bezpieczeństwo uczniów

🍽️ i 🎒 Warunki dla uczniów

  • ☐ Zapewnij ciepły posiłek
  • ☐ Zorganizuj świetlicę zgodnie z potrzebami
  • ☐ Dostosuj godziny do wniosków rodziców

⚖️ Najważniejsze ryzyka dla klientów

  • ⚠️ Błędy proceduralne przy likwidacji szkoły
  • ⚠️ Brak wymaganych opinii organów
  • ⚠️ Niewłaściwe konsultacje społeczne
  • ⚠️ Nieprawidłowe ustalenie obwodów

💡 Wniosek dla klientów

  • Procedury są bardziej sformalizowane.
  • Wzrasta rola dokumentacji i konsultacji.
  • Kluczowe jest prawidłowe przygotowanie procesu.